Không có ai là một “người nguy cơ”. Chỉ có những tình huống mang khả năng lây truyền HIV khác nhau. Hãy bắt đầu từ việc đã xảy ra, dịch cơ thể liên quan và biện pháp bảo vệ đã dùng, rồi chọn một bước tiếp theo hữu ích.
SO SÁNH NHANH
Tình huống thường gặp và bước tiếp theo
Bảng này chỉ giúp định hướng, không phải chẩn đoán. Nhân viên y tế có thể xem xét những chi tiết mà phần tóm tắt ngắn không thể bao quát.
| Tình huống | Tổng quan về HIV | Bước tiếp theo hữu ích |
|---|---|---|
| Quan hệ hậu môn hoặc âm đạo không dùng bao cao su hay thuốc dự phòng | HIV có thể lây nếu bạn tình có HIV có khả năng lây truyền | Nếu chưa quá 72 giờ, đi đánh giá PEP khẩn cấp và lập kế hoạch xét nghiệm |
| Dùng chung kim, bơm tiêm hoặc dụng cụ tiêm chích | HIV có thể lây khi có sự trao đổi máu | Đánh giá PEP khẩn cấp trong 72 giờ và sắp xếp xét nghiệm |
| Quan hệ bằng miệng | CDC mô tả nguy cơ HIV là rất thấp đến không có; các STI khác vẫn có thể lây | Cân nhắc xét nghiệm STI; trao đổi với nhân viên y tế nếu có tiếp xúc máu bất thường |
| Hôn, ôm, dùng chung thức ăn hoặc nhà vệ sinh | Đây không phải đường lây truyền HIV | Không cần xét nghiệm HIV chỉ vì tình huống này |
| Quan hệ với người duy trì tải lượng vi-rút không phát hiện | Họ không lây truyền HIV qua đường tình dục | Chọn biện pháp phòng STI hoặc mang thai riêng nếu cần |
01
Ba chi tiết quan trọng hơn mọi nhãn gọi
Để lây truyền, HIV cần cả dịch cơ thể có thể mang vi-rút và đường đi vào cơ thể. Quan hệ hậu môn hoặc âm đạo không có dự phòng hiệu quả và dùng chung dụng cụ tiêm chích là những đường lây phổ biến nhất. Nghề nghiệp, giới, quốc tịch, ngoại hình hay số bạn tình trước đây không thể cho biết một sự việc có truyền HIV hay không.
- Hoạt động nào đã xảy ra?
- Có máu, tinh dịch, dịch trước xuất tinh, dịch âm đạo hay dịch trực tràng không?
- Có bao cao su, PrEP hoặc tải lượng vi-rút được duy trì ở mức không phát hiện để bảo vệ không?
02
Hành động đúng lúc thay vì cố tính một con số hoàn hảo
Ước tính nguy cơ mô tả các nhóm người và không thể đưa ra câu trả lời chính xác cho một cá nhân. Nếu sự việc có thể xảy ra trong 72 giờ qua, hãy liên hệ dịch vụ y tế ngay để được đánh giá PEP. PEP phải bắt đầu trong khoảng thời gian này và càng sớm càng tốt.
Nếu đã quá 72 giờ, PEP thường không còn được bắt đầu cho sự việc đó, nhưng kế hoạch xét nghiệm và dự phòng lâu dài vẫn quan trọng. Đừng chờ triệu chứng vì triệu chứng không thể khẳng định hay loại trừ HIV.
03
Biện pháp dự phòng có thể thay đổi nguy cơ đáng kể
Dùng bao cao su đúng cách, dùng PrEP theo chỉ định và điều trị HIV hiệu quả đều làm giảm lây truyền. Khi một người sống với HIV điều trị và duy trì tải lượng vi-rút không phát hiện, họ không lây HIV qua đường tình dục. Các STI khác và mang thai là những vấn đề riêng cần cân nhắc.
04
Biến sự không chắc chắn thành một kế hoạch thực tế
Ghi lại thời điểm sự việc xảy ra và mô tả thẳng thắn với một dịch vụ bảo mật. Hỏi xem PEP còn phù hợp không, khi nào nên xét nghiệm, có cần xét nghiệm STI không và cách dự phòng nào có thể phù hợp về sau. Tìm kiếm chăm sóc là hành động có trách nhiệm, không phải lời nhận lỗi.
ĐỌC TIẾP TRÊN NUMCHA
Hướng dẫn cho bước tiếp theo
FAQ
Câu hỏi thường gặp
Có thể nhìn ngoại hình để biết ai đó có HIV không?
Không. Ngoại hình, bản dạng và nghề nghiệp không cho biết tình trạng HIV. Chỉ xét nghiệm HIV mới xác định được tình trạng của một người.
Quan hệ bằng miệng có nguy cơ HIV giống quan hệ hậu môn hoặc âm đạo không?
Không. CDC mô tả quan hệ bằng miệng có nguy cơ HIV rất thấp đến không có, dù các STI khác vẫn có thể lây.
Nếu không nhớ hết chi tiết, tôi vẫn có thể đi tư vấn không?
Có. Hãy kể những gì bạn nhớ, nhất là thời điểm và hoạt động đã xảy ra. Nhân viên y tế vẫn có thể giúp bạn quyết định về PEP, xét nghiệm và theo dõi.
TÌM HIỂU SÂU HƠN
Bạn đã sẵn sàng xem hướng dẫn đầy đủ?
Mở hướng dẫn liên quan để xem giải thích chi tiết, câu hỏi nên hỏi và bước tiếp theo.
TÁC GIẢ
Ban biên tập Numcha
Nhóm nội dung y tế công cộngBan biên tập Numcha chuyển hướng dẫn y tế công cộng chính thống thành thông tin rõ ràng, tôn trọng và không phán xét cho Đông Nam Á.
KIỂM DUYỆT
Nhóm kiểm duyệt Numcha
Kiểm tra nguồn và an toàn nội dungNhóm đối chiếu thông tin với các nguồn y tế công cộng được nêu rõ; lộ trình dịch vụ theo từng quốc gia cần được xác nhận tại địa phương.
Đã kiểm tra nguồn và an toàn nội dung ngày 05/09/2026. Hãy xác nhận chi tiết dịch vụ với đơn vị tại địa phương trước khi quyết định.
NGUỒN VÀ KIỂM DUYỆT
Dựa trên hướng dẫn y tế công cộng chính thống.
Bài viết cung cấp thông tin chung và không thay thế đánh giá y tế cá nhân, đặc biệt trong tình huống khẩn cấp hoặc quyết định dùng thuốc.